Trung Quốc Đột Phá Ngành Năng Lượng: Chuyển Hóa Than Thành Nhiên Liệu Có Giá Trị

Nhà máy hóa lỏng than tại Ninh Hạ, Trung Quốc đã chính thức đi vào hoạt động, mang đến một bước tiến lớn trong ngành năng lượng. Công nghệ mới này cho phép biến hàng triệu tấn than thành những sản phẩm dầu quan trọng, gia tăng giá trị của than lên đến 700%.

Dự án này, thuộc sở hữu của Công ty Công nghiệp Than Ninh Hạ trực thuộc Tập đoàn Năng lượng Trung Quốc, đã bắt đầu hoạt động từ tháng trước. Năm 2025, nhà máy dự kiến xử lý khoảng 24 triệu tấn than, tương đương gần 25% tổng sản lượng than của khu tự trị Ninh Hạ.

Khi nguồn cung dầu mỏ toàn cầu gặp khó khăn, sự phát triển của công nghệ này được xem là rất thiết thực. Trước những xung đột tại eo biển Hormuz, hơn 40% lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc đến từ khu vực Trung Đông.

Với giá dầu quốc tế có lúc vượt ngưỡng 100 USD/thùng, công nghệ biến than thành dầu đang trở thành một lĩnh vực có tiềm năng kinh tế cao, đồng thời giúp Trung Quốc giảm phụ thuộc vào nhập khẩu dầu.

Ninh Hạ được biết đến là nơi có trữ lượng than lớn, nhưng nguồn dầu mỏ và khí tự nhiên lại rất ít. Chính vì vậy, than chiếm hơn 90% tổng mức tiêu thụ năng lượng tại đây.

Công nghệ chủ đạo của nhà máy là hóa lỏng than gián tiếp. Trong quy trình này, than sẽ được đun nóng cùng với oxy và hơi nước, tạo ra khí tổng hợp bao gồm carbon monoxide và hydrogen.

Khí này sau đó sẽ được tinh chế để sản xuất nhiều loại nhiên liệu và hóa chất khác nhau, có hàm lượng lưu huỳnh thấp hơn nhiều so với các sản phẩm dầu truyền thống.

Ông He Peng, giám đốc của Ningxia Coal Industry, cho biết đây là một trong những công nghệ phức tạp nhất trong ngành hóa chất than. Từ nguồn than đá, có thể tạo ra nhiều sản phẩm giá trị cao.

Quá trình chế biến không chỉ giúp tạo ra dầu diesel và naphta mà còn chuyển hóa thành khí hóa lỏng (LPG), lưu huỳnh, paraffin tinh khiết, cùng với nhiều loại hóa chất khác.

Đặc biệt, Tập đoàn Khoa học và Công nghệ Hàng không Vũ trụ Trung Quốc đã hợp tác với Ningxia Coal Industry để phát triển thành công nhiên liệu tên lửa từ than. Nhiên liệu này đã được sử dụng trong các vụ phóng tên lửa Trường Chinh-12, mở rộng nguồn cung cho ngành vũ trụ.

Doanh nghiệp cũng phát triển dòng sản phẩm dầu bôi trơn cao cấp mang tên C Energy+ với 11 loại sản phẩm dành cho ô tô và công nghiệp. Đặc biệt, sản phẩm dầu thủy lực chống mài mòn 68# được cho là có hiệu năng tương đương với nhiều sản phẩm quốc tế hàng đầu.

Từ năm 2004, công ty tiền thân của Ningxia Coal Industry đã tiến hành thảo luận với nhiều công ty nước ngoài để mua bản quyền công nghệ hóa lỏng than, nhưng không thành công. Không ít lần, tập đoàn Sasol của Nam Phi đã đề nghị mức giá lên đến 2,5 tỷ USD chỉ cho một công nghệ tổng hợp nhiên liệu.

Sự thay đổi diễn ra vào năm 2009 khi Synfuels China Technology thử nghiệm thành công dây chuyền hóa lỏng than gián tiếp với công suất 160.000 tấn/năm. Sau đó, Ningxia Coal Industry quyết định phát triển dự án bằng công nghệ nội địa.

Đương nhiên, hành trình này không hề dễ dàng. Nhóm nghiên cứu đã phải vượt qua nhiều thách thức từ các lò phản ứng đến thiết bị khí hóa. Thiết bị nhập khẩu chỉ phù hợp với than chất lượng cao, khiến chi phí cải tạo trở nên tốn kém. Cuối cùng, các kỹ sư đã phát triển được một thiết bị mới, mang lại hiệu quả tốt hơn cho việc sử dụng than chất lượng thấp.

Vào năm 2013, dự án được Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc phê duyệt, với mục tiêu thiết kế đạt 4 triệu tấn sản phẩm dầu mỗi năm. Đến năm 2016, nhà máy đã cho ra những giọt dầu đầu tiên đạt tiêu chuẩn.

Sau đợt nâng cấp gần đây, các phân xưởng của nhà máy hiện đã được tự động hóa lên tới 99,8%, cho phép vận hành liên tục mà không cần đến sự can thiệp của con người.

Theo Science and Technology Daily, kế hoạch tiếp theo của ngành hóa lỏng than tại Trung Quốc là mở rộng sản xuất các sản phẩm có giá trị cao, đồng thời tích hợp các công nghệ như hydro xanh, điện xanh và cảm biến thông minh để cải thiện hiệu quả sản xuất và giảm thiểu phát thải.

Theo SCMP