Vì sao iPhone tự khởi động lại khiến phòng pháp y lo lắng

Một kho chứa bằng chứng tưởng chừng im lặng ở Detroit bỗng trở nên hỗn loạn khi hàng chục chiếc iPhone bị tịch thu bất ngờ bật lên trong đêm. Sự kiện này không chỉ gây xôn xao trong nội bộ lực lượng điều tra mà còn làm rõ một lớp bảo vệ mới trong hệ sinh thái iOS mà ít người biết tới.

Kho chứng cứ – nơi tưởng an toàn nhưng lại bị “đánh thức”

Phòng lưu trữ bằng chứng của sở cảnh sát được thiết kế để cô lập hoàn toàn tất cả các tác nhân bên ngoài: không có mạng, không có tín hiệu, thường xuyên đóng kín và hạn chế tối đa tiếp xúc vật lý. Thế nhưng vào một buổi sáng tháng 11/2024, các điều tra viên mở két và phát hiện nhiều thiết bị được xếp gọn đã tự khởi động lại trong đêm mà không hề có người chạm vào.

Tầm quan trọng của trạng thái ‘trước lần mở khóa đầu tiên’

Vấn đề thực sự nghiêm trọng vì mỗi khi iPhone khởi động lại mà chưa từng được mở khóa kể từ lúc bật (tức trạng thái Before First Unlock), các khóa mã hóa vẫn chưa được nạp vào bộ nhớ. Khi đó dữ liệu trên thiết bị gần như bị niêm phong: ngay cả các bộ công cụ pháp y đắt tiền cũng không thể khai thác thông tin nếu không có mật khẩu hoặc lần mở khóa trước đó.

Đây là lý do cơ quan thực thi pháp luật thường đầu tư hàng chục nghìn đô la vào các thiết bị như Cellebrite hay GrayKey — những công cụ chỉ phát huy hiệu quả khi máy đã được mở khóa ít nhất một lần sau khi bật. Một lần khởi động ngoài dự kiến có thể làm mất đi lợi thế điều tra mà họ đã trả tiền để có được.

Faraday hay chế độ máy bay cũng không giúp được gì

Những gì khiến đội điều tra Detroit lo lắng hơn nữa là hiện tượng xảy ra ngay cả với máy ở chế độ máy bay và thậm chí một thiết bị được cất trong hộp Faraday – loại hộp chuyên dụng ngăn mọi tín hiệu ra vào. Nghĩa là nguyên nhân không phải do mạng di động, Wi‑Fi hay Bluetooth từ môi trường bên ngoài tác động lên máy.

Inactivity Reboot: tính năng ẩn trong iOS và cách nó hoạt động

Sau khi điều tra, một mảnh ghép quan trọng được tìm thấy trong mã nguồn công khai: nhà nghiên cứu an ninh độc lập Jiska Naehrdine xác nhận sự tồn tại của một tính năng có tên Inactivity Reboot trên iOS 18.1. Theo đó, nếu một iPhone không được người dùng mở khóa trong vòng 72 giờ liên tiếp, hệ thống sẽ tự động khởi động lại thiết bị và đưa nó về trạng thái niêm phong — hoàn toàn độc lập với bất kỳ tín hiệu từ bên ngoài.

Nói khác đi, đồng hồ đếm ngược nằm bên trong chính chiếc iPhone. Ngay cả khi máy bị cô lập trong hộp Faraday hoặc để ở chế độ máy bay, điều kiện ‘không mở khóa trong 72 giờ’ vẫn đủ để khởi động lại và khiến các khóa mã hóa bị loại bỏ khỏi bộ nhớ tạm.

Ý nghĩa với quyền riêng tư và công tác điều tra

Đối với Apple, hành động này có thể coi là một lớp bảo vệ bổ sung cho người dùng trước rủi ro bị xâm phạm dữ liệu, nhất là khi điện thoại bị mất hoặc rơi vào tay kẻ xấu. Giáo sư Matthew Green từ Đại học Johns Hopkins đánh giá ý tưởng này rất thông minh và cho biết ông sẽ ngạc nhiên nếu Apple không coi đó là một hành động có chủ đích.

Jiska Naehrdine mô tả giải pháp này như một phương thức bảo vệ ‘đơn giản nhưng hiệu quả’, vì nó ngăn công cụ bẻ khóa truy cập dữ liệu trừ khi có mật khẩu trực tiếp từ chủ sở hữu. Tuy nhiên, với các phòng pháp y, đây lại trở thành thách thức mới: nhiều bằng chứng số có thể bị khóa chặt hơn trước khi kịp khai thác.

Người dùng có thể chủ động khóa dữ liệu ngay lập tức

Nếu muốn đạt trạng thái niêm phong mà không cần đợi 72 giờ, chủ sở hữu iPhone có thể tự thao tác nhanh trong vòng chưa đến một phút: giữ đồng thời nút nguồn và một nút âm lượng, trượt để tắt máy, sau đó bật lên và không nhập mật khẩu. Khi khởi động lại theo cách này, thiết bị sẽ ở trạng thái ‘trước lần mở khóa đầu tiên’ ngay lập tức, buộc mọi công cụ bẻ khóa phải yêu cầu mật khẩu từ người dùng.

Cần lưu ý rằng Inactivity Reboot chỉ xuất hiện trên iOS 18.1 trở lên; những thiết bị chạy phiên bản cũ hơn sẽ không có cơ chế tự khởi động lại tự động này.

Kết luận và khuyến nghị cho phòng pháp y lẫn người dùng

Sự kiện ở Detroit cho thấy một nghịch lý: biện pháp gia tăng bảo mật cho người dùng lại có thể cản trở công tác điều tra khi các thiết bị được dùng làm bằng chứng không còn trạng thái mở khóa cần thiết. Các phòng lab pháp y cần cập nhật quy trình lưu trữ và cân nhắc yếu tố thời gian khóa mở khi tiếp nhận thiết bị.

Với người dùng, đây là một lời nhắc về quyền kiểm soát dữ liệu cá nhân: Apple vừa bổ sung một cơ chế tự vệ hữu dụng, và công dân có thể chủ động chuyển thiết bị về trạng thái niêm phong khi cảm thấy cần bảo mật tối đa.

Để tìm hiểu sâu hơn về tác động chuỗi cung ứng màn hình đến giá iPhone và dự báo cho dòng iPhone 18 Pro Max, bạn có thể đọc bài viết Apple tăng thời gian tồn kho tấm nền OLED và tác động tới iPhone 18 Pro Max — phân tích giúp hiểu rõ mối liên hệ giữa chiến lược tồn kho của Apple và biến động giá thiết bị.

Nếu bạn quan tâm đến việc các thương hiệu smartphone kết nối sâu hơn với hệ sinh thái thể thao điện tử và hỗ trợ cộng đồng game thủ, bài viết realme đồng hành cùng ĐTDV Mùa Đông 2026 và định hướng smartphone cho game thủ mang đến góc nhìn về chương trình tài trợ, mô hình sản phẩm và những sáng kiến hỗ trợ Esports tại Việt Nam.

Ngoài ra, với những người đang cân nhắc chuyển sang điện thoại gập, hãy tham khảo trải nghiệm thực tế trong bài Kinh nghiệm dùng máy gập sau 30 ngày: 5 bài học nên biết trước khi đổi để chuẩn bị kỹ về chuyển dữ liệu, chia sẻ ảnh và cảm nhận sử dụng hàng ngày.