Giá Chip Điện Thoại Tăng Cao: Tác Động Đến Người Tiêu Dùng

Chi phí bộ nhớ đang vươn lên dẫn đầu chi phí linh kiện

Trong một thông điệp gần đây, Carl Pei, đồng sáng lập của Nothing, đã chỉ ra rằng giá thành bộ nhớ hiện đang cao hơn cả chip xử lý và màn hình, chiếm một tỷ lệ lớn trong tổng chi phí sản xuất điện thoại thông minh. Theo ông, chi phí cho bộ nhớ trong model Phone (4a) đã tăng gấp đôi từ khi bước vào quá trình phát triển cho đến khi ra mắt, và không ngừng tăng kể từ đó.

Các báo cáo từ nhiều tổ chức nghiên cứu thị trường cũng cho thấy xu hướng tương tự. Omdia đã thông báo rằng bộ nhớ chiếm tới gần 60% tổng chi phí linh kiện cho các điện thoại có giá dưới 400 USD trong quý 1 năm 2026. Đồng thời, giá trung bình của các loại DRAM và NAND đã tăng hơn 80% so với quý trước, và giá của chip nhớ di động thậm chí còn cao hơn khi Samsung tăng giá LPDDR5X lên khoảng từ 78% đến 83% trong quý 2.

Trong quá khứ, linh kiện đắt nhất trong các điện thoại phổ thông thường là màn hình, trong khi ở các mẫu cao cấp, chip xử lý hoặc hệ thống camera lại chiếm ưu thế. Tuy nhiên, điều này đã thay đổi trong năm 2026.

Tại sao việc tăng giá không theo chu kỳ trước đây?

Người tiêu dùng thường có suy nghĩ rằng giá linh kiện sẽ tăng rồi lại giảm theo quy luật thị trường. Thế nhưng, lần này, nguyên nhân dẫn đến sự tăng giá lại khác. Năng lực sản xuất đang được chuyển hướng sang các chip nhớ băng thông cao phục vụ cho các trung tâm dữ liệu, trong khi đó, nguồn cung cho thiết bị tiêu dùng bị giảm đi rõ rệt ngay từ khâu đầu tiên trong dây chuyền sản xuất.

Nhiều nhà sản xuất đã thừa nhận điều này. Micron hoàn toàn rời khỏi thị trường bộ nhớ tiêu dùng để tập trung vào nhu cầu từ trí tuệ nhân tạo, trong khi SK Hynix dự đoán rằng năm tới sẽ là năm tồi tệ nhất trong lịch sử ngành công nghiệp tính từ phía nguồn cung.

Carl Pei đã diễn tả tình hình hiện tại bằng một câu ngắn gọn: trong tình trạng khan hiếm, bộ nhớ sẽ được phân bổ theo hạn mức, không phải chỉ cần tiền là có thể mua được. Điều này đã khiến cho các hãng tầm trung gặp khó khăn trong việc chuẩn bị hàng hóa trước để tránh được sự tăng giá.

Khác biệt giữa các dự báo và thực tế

Tình hình trở nên rõ ràng hơn qua các bản dự báo khác nhau. Vào tháng 12/2025, Counterpoint dự báo rằng giá bán trung bình smartphone toàn cầu trong năm 2026 sẽ tăng 6,9%. Tuy nhiên, cùng thời điểm đó, IDC lại đưa ra con số chỉ tăng từ 457 USD lên 465 USD.

Chỉ sau một khoảng thời gian ngắn, Omdia đã công bố dự báo khác hoàn toàn: giá smartphone toàn cầu dự kiến sẽ tăng từ 467 USD lên 565 USD trong năm 2026, tức mức tăng lên tới 21%, đánh dấu kỷ lục trong ngành cả về tỷ lệ và giá trị tuyệt đối.

Điều này cho thấy rằng khoảng cách giữa các dự báo từ tháng 12 đến hiện tại là một phần mà thị trường chưa kịp dự đoán, và mức giá mới vẫn chưa thể dừng lại.

Trả nhiều hơn để nhận lại ít hơn

Phần chi phí mà người tiêu dùng phải gánh chịu không chỉ dừng lại ở những con số trong bảng giá. Omdia cho biết, dung lượng bộ nhớ trung bình của smartphone trong quý 1/2026 là 8,3 GB RAM và 279 GB bộ nhớ lưu trữ, tăng 5,5% và 10,1% so với cùng kỳ. Sự tăng này chủ yếu diễn ra ở các dòng máy cao cấp, trong khi những mẫu phổ thông và tầm trung lại không thay đổi, thậm chí có thể bị cắt giảm mẫu mã.

Với những người tiêu dùng smartphone tầm trung, họ đang phải chịu áp lực từ cả hai phía: họ sẽ phải chi trả nhiều hơn cho cùng một cấu hình và không được nâng cấp dung lượng như các thế hệ trước. Carl Pei đã mô tả rằng đây chính là sự thất bại của mô hình kinh doanh cũ, nơi giá bộ nhớ giảm dần đã cho phép người tiêu dùng nâng cấp mà không tăng thêm chi phí.

Phân khúc smartphone giá rẻ đang thu hẹp

Omdia dự báo sản lượng smartphone dưới 400 USD sẽ giảm hơn 22% trong năm 2026, trong khi nhóm smartphone trên mức đó lại có xu hướng tăng 5,7%. Sự biến động này chủ yếu bắt nguồn từ vấn đề cung hơn là sự thay đổi nhu cầu.

Nhiều mẫu điện thoại giá rẻ đã không còn khả năng sinh lợi, khiến các công ty phải rút lui khỏi phân khúc này trong năm nay. Các hãng từng cố gắng hạ tiêu chuẩn ở một số linh kiện như màn hình và camera, nhưng giá thành của smartphone thấp vẫn đang trên nền tảng chi phí khá chặt chẽ và gần như không còn chỗ để cắt giảm.

Thực tế thị trường toàn cầu đã phản ánh sự thay đổi này, với IDC ghi nhận sản lượng smartphone quý 1/2026 giảm 2,9% so với cùng kỳ năm trước, chấm dứt chuỗi 10 quý tăng liên tiếp. Đến quý 2, mức giảm mà Counterpoint ghi nhận đã lên tới 7%.

Thị trường điện thoại tại Việt Nam cũng gặp khó khăn

Tại thị trường Việt Nam, sự điều chỉnh giá bắt đầu diễn ra từ cuối tháng 3/2026 với sự tăng giá của nhiều sản phẩm từ các thương hiệu như Xiaomi, OPPO, vivo và Samsung, nguyên nhân chính cũng được cho là do chi phí bộ nhớ tăng cao. Các nhà bán lẻ dự đoán rằng mặt bằng giá cao sẽ duy trì đến hết năm, và nếu có giảm thì chỉ dao động từ 200 đến 300 nghìn đồng.

Cách mà các hãng tại Việt Nam thích ứng cũng đã trở nên quen thuộc, khi họ sử dụng thiết kế và linh kiện từ các dòng cao cấp đời trước để tạo ra sản phẩm tầm trung, hoặc thêm các tiêu chuẩn về độ bền và kháng nước để phục vụ cho nhu cầu thị trường khi mà không thể nâng cấp phần cứng.

Mức giá cao đi cùng với chu kỳ thay đổi máy dài đang khiến người tiêu dùng phải thay đổi cách so sánh và tính toán khi quyết định mua điện thoại. Chi phí tính trên từng năm sử dụng đang trở nên quan trọng hơn, và dung lượng bộ nhớ cũng trở thành thông số quan trọng cần cân nhắc, vì đây là thành phần không thể nâng cấp sau khi sản phẩm đã ra mắt.

Thời điểm giá cả hạ nhiệt không phụ thuộc vào các hãng sản xuất điện thoại, mà sẽ phụ thuộc vào sự vận hành của các nhà máy sản xuất chip bộ nhớ mới. Theo ước tính của Jefferies Equity, phải đến năm 2028, giá mới có thể bắt đầu giảm. Trong thời gian đó, phần chi phí bộ nhớ trong mỗi sản phẩm sẽ vẫn bị quyết định bởi ưu tiên của các nhà sản xuất chip, với các trung tâm dữ liệu luôn được ưu tiên hơn thiết bị tiêu dùng. Câu trả lời cho người tiêu dùng sẽ dần lộ diện qua từng đợt ra mắt sản phẩm mới trên thị trường.