Apple triển khai mô hình AI riêng tại Trung Quốc: bước đi chiến lược để kiểm soát trải nghiệm

Apple vừa thực hiện một thay đổi chiến lược đáng chú ý: công ty tự phát triển một mô hình ngôn ngữ lớn dành riêng cho thị trường Trung Quốc, với sự hỗ trợ kỹ thuật từ Alibaba, theo ba nguồn tin được Reuters trích dẫn. Đây là lần đầu tiên Apple chủ động phát triển một mô hình AI cho một thị trường bên ngoài Hoa Kỳ thay vì hoàn toàn dựa vào mô hình đối tác như trước đây tại Trung Quốc.

Tại sao Apple chọn con đường “hai tuyến” ở Trung Quốc?

Thay vì gác toàn bộ vào một nhà cung cấp, Apple đang vận hành song song hai hướng: tiếp tục tích hợp model Qwen của Alibaba cho những tính năng như Siri và Writing Tools, đồng thời đưa vào một mô hình do chính Apple huấn luyện. Cách làm này giúp hãng duy trì khả năng kiểm soát chặt chẽ hơn với trải nghiệm AI mà người dùng nhận được, đồng thời vẫn giữ mối liên kết kỹ thuật với đối tác nội địa.

Quan hệ đối tác với Alibaba hình thành như thế nào?

Theo nguồn tin, mối liên hệ giữa Apple và Alibaba trong lĩnh vực AI bắt đầu được công khai từ tháng 2/2025, khi Chủ tịch Alibaba Joe Tsai thông báo về hợp tác tại một sự kiện ở Dubai. Thông tin này ngay lập tức tác động lên thị trường: cổ phiếu Alibaba tăng hơn 9% trong phiên công bố. Trước đó, Baidu từng được xem là đối tác chính nhưng sau đó Alibaba được chọn làm đối tác chủ lực, còn Baidu chuyển về vị trí hỗ trợ khi mô hình của họ không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của Apple.

Quy trình cấp phép và vị thế đặc biệt của Apple

Việc xin phép triển khai dịch vụ AI tại Trung Quốc không diễn ra trong ngày một ngày hai. Quá trình liên quan kéo dài gần 22 tháng kể từ khi Apple Intelligence trình làng toàn cầu vào tháng 10/2024. Ngày 15/7, Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc (CAC) đã ghi nhận Apple Intelligence trong danh sách các dịch vụ AI tạo sinh trên thiết bị được phê duyệt, liệt kê cùng với Huawei, Xiaomi, OPPO, vivo, Samsung và ZTE. Tuy nhiên, CAC không công bố ngày ra mắt cụ thể. Một điểm đáng chú ý là Apple là thương hiệu nước ngoài duy nhất xuất hiện trong danh sách này.

Dấu hiệu điều chỉnh kỹ thuật trước khi ra mắt

Trong vài ngày, Apple từng đăng một hướng dẫn bằng tiếng Trung trên trang hỗ trợ, mô tả cách kết nối Qwen với Siri và Writing Tools trên máy Mac, yêu cầu hệ điều hành macOS 26.6 trở lên và người dùng phải đăng nhập tài khoản Qwen riêng. Hướng dẫn đó đã được gỡ bỏ chỉ một ngày sau khi xuất bản mà không kèm giải thích. Một nhà phân tích được trích dẫn cho rằng việc gỡ trang có thể là bước hiệu chỉnh kỹ thuật trong quá trình chờ phê duyệt, thay vì báo hiệu thay đổi chiến lược.

Bối cảnh thị trường: áp lực nhưng cũng là cơ hội

Những con số về thị trường smartphone Trung Quốc cho thấy áp lực đang hiện hữu: thị trường đã giảm liên tiếp qua năm quý, và trong quý 2/2026 giảm khoảng 4,3% so với cùng kỳ, phần lớn do chi phí linh kiện tăng. Tuy vậy, trong nhóm top 5 nhà sản xuất, chỉ Huawei và Apple vẫn ghi nhận tăng trưởng, với tỷ lệ xấp xỉ 20% và 25% tương ứng; một phần nguyên nhân là hai hãng giữ ổn định mặt bằng giá khi các đối thủ tăng giá bán.

Ở góc độ doanh thu, Apple tiếp tục thu về kết quả mạnh mẽ tại khu vực Đại Trung Hoa: doanh thu quý 2 đạt 20,5 tỷ USD, tăng 28% so với cùng kỳ. Mặt khác, Huawei vẫn nắm lợi thế ở khía cạnh tính năng AI trên thiết bị nhờ hệ sinh thái nội địa được tích hợp sâu, khiến AI trở thành vùng cạnh tranh then chốt mà Apple đang muốn thu hẹp khoảng cách.

Phản ứng của thị trường và triển vọng ra mắt

Trên thị trường tài chính, thông tin về mô hình riêng không tạo ra biến động lớn: cổ phiếu của cả Apple và Alibaba chỉ tăng nhẹ trong phiên 14/8. Giới đầu tư dường như đánh giá đây là một động thái chiến lược mang tính dài hạn hơn là sự kiện tạo cú hích tức thời. Tính đến thời điểm tin tức được nêu, cả Apple và Alibaba chưa có bình luận chính thức.

Theo nguồn tin, Apple Intelligence có khả năng được ra mắt tại Trung Quốc trong vài tháng tới, và thời điểm này nhiều khả năng trùng với đợt giới thiệu iPhone 18 dự kiến vào tháng 9/2026. Việc kết hợp ra mắt phần mềm AI cùng chu kỳ sản phẩm phần cứng là một chiến lược phổ biến để tối đa hóa chú ý của thị trường và hưởng lợi từ dòng sản phẩm mới.

Ý nghĩa chiến lược và những điểm cần theo dõi

Việc Apple phát triển mô hình AI dành riêng cho Trung Quốc có nhiều lớp ý nghĩa:

• Kiểm soát trải nghiệm: Có một mô hình riêng cho phép Apple tùy chỉnh mức độ tích hợp, bảo mật dữ liệu và cách thức phục vụ người dùng theo tiêu chuẩn của hãng.
• Tuân thủ quy định: Sự xuất hiện của tên Apple trong danh sách được CAC ghi nhận cho thấy hãng đã vượt qua những bước kiểm duyệt đầu tiên, giúp giảm rủi ro pháp lý ở thị trường này.
• Cạnh tranh công nghệ: Khi AI trở thành yếu tố phân biệt giữa các smartphone cao cấp, việc sở hữu hoặc kiểm soát mô hình ngôn ngữ giúp Apple cạnh tranh hiệu quả hơn với các nhà sản xuất nội địa.

Tuy nhiên, còn nhiều chi tiết cần quan sát sau khi dịch vụ chính thức hoạt động: mức độ phụ thuộc vào đối tác nội địa trong hạ tầng, cách cân bằng giữa mô hình nội bộ và model của bên thứ ba, cũng như phản hồi từ người dùng về chất lượng và quyền riêng tư.

Kết luận: một bước đi dài hạn hơn là phản ứng tức thời

Những bằng chứng hiện có cho thấy Apple đang theo đuổi một chiến lược kép ở Trung Quốc: giữ quan hệ kỹ thuật với Alibaba để tận dụng model Qwen cho một số chức năng, đồng thời đưa vào một mô hình do hãng tự huấn luyện để tăng quyền kiểm soát trải nghiệm. Quyết định này phù hợp với mục tiêu bảo đảm kiểm soát sản phẩm và tuân thủ quy định địa phương, đồng thời cho thấy AI đã trở thành một phần then chốt trong chiến lược cạnh tranh của các nhà sản xuất smartphone.

Với việc Apple là thương hiệu nước ngoài duy nhất được CAC ghi nhận trong đợt cấp phép, động thái của hãng sẽ là một trường hợp cần theo dõi: vừa vì nó phản ánh mối quan hệ giữa các công ty công nghệ toàn cầu và đối tác nội địa, vừa vì nó ảnh hưởng trực tiếp tới trải nghiệm AI của hàng triệu người dùng ở Trung Quốc.

Để cập nhật thêm các diễn biến liên quan và hiểu rõ tác động của bước đi này tới người dùng và ngành công nghiệp, hãy tiếp tục theo dõi thông tin chính thức từ Apple và các đối tác liên quan.

Để có góc nhìn sâu hơn về những thay đổi giao diện và hiệu ứng trực quan trong các bản cập nhật hệ điều hành, bạn có thể đọc tiếp bài đánh giá chi tiết hiệu ứng giao diện kính trên One UI 9.5 — bài viết phân tích các điểm mới, ý nghĩa với người dùng và những điều cần theo dõi trước khi bản cập nhật chính thức phát hành.

Nếu bạn quan tâm tới mô hình kinh doanh viễn thông và cách các tổ chức như Vietnam Post tận dụng giấy phép MVNO để nhắm vào khách du lịch, bài phân tích chiến lược SIM du lịch Pottel và thách thức hợp tác hạ tầng sẽ cung cấp góc nhìn về cơ hội và rào cản trên thị trường nội địa.

Và nếu mối lo ngại của bạn là bảo mật dữ liệu cá nhân trên thiết bị di động, đừng bỏ qua hướng dẫn thực tế trong bài những loại ảnh không nên lưu trong điện thoại và cách tự bảo vệ, giúp bạn giảm rủi ro mất tiền và lộ thông tin nhạy cảm.