Cách Sống Mới Từ Hạ Tầng Sạc Xe Điện Tại Trung Quốc

Theo thông tin từ Cơ quan Năng lượng Quốc gia Trung Quốc (NEA), tính đến quý I năm 2026, Trung Quốc đã xây dựng hơn 21 triệu điểm sạc xe điện, tương ứng với mức tăng khoảng 50% so với cùng kỳ năm trước. Hệ thống này đã phủ sóng gần như toàn bộ các trạm dừng trên đường cao tốc, tạo điều kiện thuận lợi cho người dùng xe điện.

Trong khi nhiều quốc gia khác vẫn đang vật lộn với việc làm sao để có đủ trạm sạc cho xe điện, Trung Quốc lại đang khẳng định vị thế của mình với một bước tiến mới: hạ tầng sạc không chỉ phục vụ cho việc đi lại mà còn định hình lại cách du lịch, nghỉ ngơi và cách nhìn về chiếc ô tô.

Thay Đổi Cách Thức Du Lịch Với Xe Điện

Ngày càng nhiều người Trung Quốc không còn coi SUV điện chỉ đơn thuần là phương tiện vận chuyển. Đối với họ, đó đang trở thành một không gian sống di động, nơi có thể nghỉ ngơi, nấu ăn, làm việc, và tận hưởng kỳ nghỉ mà không cần phải đặt phòng khách sạn.

Câu chuyện nổi bật là của cặp đôi Junya Zhen và Jie Cui, hai cựu giáo viên từ tỉnh Hà Bắc. Họ đã quyết định từ bỏ công việc ổn định vào năm 2023 để bắt đầu hành trình khám phá khắp Trung Quốc bằng chiếc SUV điện Wey Lanshan của Great Wall Motor.

Trong suốt những chuyến đi, họ thực hiện livestream trên Douyin và Xiaohongshu, vừa lái xe vừa chia sẻ những trải nghiệm nấu ăn và nghỉ trưa ngay trên hàng ghế sau, có khả năng gập phẳng thành giường. Buổi tối, họ dừng xe tại các khu vực tự nhiên ở Vân Nam hay Tây Tạng và tiếp tục livestream, thu hút hơn nửa triệu người theo dõi.

Trước đây, việc ngủ trong xe thường bị xem là một lựa chọn bất đắc dĩ, nhưng giờ đây, nó đã trở thành một phong cách sống chủ động. Theo Bloomberg, “car camping” đang phát triển thành một ngành kinh tế trị giá hàng chục tỷ USD tại Trung Quốc bởi sự kết hợp giữa hạ tầng sạc mạnh mẽ, cạnh tranh trong ngành xe điện và xu hướng tiết kiệm chi phí trong du lịch.

Theo báo cáo Global EV Outlook 2026 từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Trung Quốc hiện đang nắm giữ hơn 65% tổng số điểm sạc công cộng toàn cầu và chiếm hơn 80% số lượng sạc nhanh. Tới cuối năm 2025, đất nước này đã đạt được trên 20 triệu điểm sạc, đủ để phục vụ cho hơn 40 triệu xe năng lượng mới đang lưu hành.

Đặc biệt, hơn 98% các trạm dịch vụ trên đường cao tốc được trang bị đầy đủ trạm sạc, đảm bảo cho xe điện thực hiện được những chuyến đi dài mà không lo lắng hết pin.

Hạ tầng này đã mở ra một lối sống mới cho nhiều gia đình. Thay vì phải lên kế hoạch quanh các khách sạn hay nhà nghỉ, họ chỉ cần tìm những điểm đỗ xe có trạm sạc để có thể biến chiếc SUV thành nơi ngủ qua đêm.

Xu hướng này không chỉ phản ánh sự thay đổi trong thiết kế xe điện của các hãng sản xuất tại Trung Quốc. Trước đây, các nhà sản xuất cạnh tranh chủ yếu dựa vào quãng đường di chuyển và khả năng tăng tốc, giờ đây họ bắt đầu tập trung vào việc bán “trải nghiệm sống”.

Từ năm 2022, nhiều thương hiệu như XPeng, Li Auto, BYD, Great Wall Motor và Rox Motor Tech đã không ngừng cải tiến và thêm vào các tính năng mới dành riêng cho cắm trại.

Với chỉ một nút bấm, hàng ghế sau có thể gập phẳng để biến thành giường ngủ. Hệ thống điều hòa có khả năng duy trì nhiệt độ ổn định suốt đêm nhờ vào nguồn điện từ bộ pin dung lượng lớn, trong khi xe cũng có thể cung cấp điện cho bếp từ, máy pha cà phê, tủ lạnh mini và nhiều thiết bị khác thông qua công nghệ V2L (Vehicle-to-Load).

Ngoài ra, XPeng còn tích hợp chế độ “Sleep Mode” phát ra âm thanh tự nhiên như sóng biển, tiếng mưa hay tiếng lửa trại để giúp người dùng dễ ngủ hơn. Trong khi đó, Rox Motor Tech cũng cho ra mắt phiên bản SUV với tính năng bếp từ và vòi nấu nước ở phía sau xe, biến cốp xe thành một căn bếp di động.

Điều đáng chú ý là những tính năng này không chỉ phục vụ cho các chuyến du lịch. Theo Daniel Wu, lãnh đạo thương hiệu toàn cầu của XPeng, nhiều người dân Trung Quốc hiện sử dụng xe như một “không gian sống thứ ba”. Sau giờ làm việc, họ thường ngồi trong xe thêm một giờ để chơi game, xem phim hoặc đơn giản là nghỉ ngơi trước khi trở về nhà.

Trong bối cảnh nhiều gia đình Trung Quốc thường sống chung nhiều thế hệ, chiếc xe trở thành nơi riêng tư hiếm hoi.

Đại dịch Covid-19 đã trở thành yếu tố thúc đẩy cho xu hướng này khi những đợt phong tỏa nghiêm ngặt đã khiến du lịch quốc tế gần như bị ngưng trệ, tạo ra cơn sốt glamping và cắm trại trong nước. Khi người tiêu dùng dần quen với việc cắm trại ngoài trời, nhu cầu về những chiếc xe có khả năng nghỉ qua đêm đã gia tăng.

Xu hướng này tiếp tục được thúc đẩy bởi tình hình kinh tế. Trong bối cảnh thị trường bất động sản chậm lại và áp lực tài chính gia tăng, nhiều gia đình tìm cách tiết kiệm chi phí cho việc du lịch.

Theo số liệu từ truyền thông nhà nước, kỳ nghỉ Quốc tế Lao động năm 2026 ghi nhận khoảng 325 triệu chuyến đi nội địa, tăng 3,6% so với năm trước, nhưng tổng chi tiêu chỉ tăng 2,9%, cho thấy người dân đang thắt chặt ngân sách.

Trong khi đó, báo cáo của Deutsche Bank chỉ ra rằng doanh thu trên mỗi phòng khách sạn tại Trung Quốc đang gia tăng nhanh hơn mức trung bình toàn cầu. Vào mùa cao điểm như Tết Nguyên Đán hay kỳ nghỉ hè, giá phòng tại nhiều điểm du lịch có thể tăng gấp ba lần, khiến cho việc ngủ ngay trên chiếc SUV điện trở thành giải pháp tiết kiệm nhưng vẫn đảm bảo tiện nghi.

Hệ Sinh Thái Mới Trong Tiêu Dùng

Không chỉ ngành ô tô hưởng lợi từ xu hướng này, một hệ sinh thái tiêu dùng mới cũng đang hình thành.

Theo dự đoán của iiMedia Research, thị trường cắm trại tại Trung Quốc có thể đạt khoảng 72 tỷ USD vào năm 2030, gần gấp đôi quy mô của năm 2024.

Trên các nền tảng thương mại điện tử như Taobao và JD.com, hàng loạt sản phẩm phục vụ cho “car camping” như đệm hơi dành cho xe, rèm chắn nắng, bàn gắn vô-lăng và bộ bếp dã ngoại đang rất được ưa chuộng. Một mẫu đệm ngủ có giá chỉ 109 nhân dân tệ đã được tiêu thụ hơn 600.000 chiếc trên JD.com.

Theo Dan Deng, nhà sáng lập một thương hiệu sản xuất đệm ngủ cho ô tô, doanh thu của công ty đã đạt khoảng 10 triệu USD mỗi năm và dự kiến sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh. Ông chia sẻ rằng nhu cầu hiện không chỉ giới hạn trong nhóm người đi cắm trại cuối tuần mà còn mở rộng cho những người thường xuyên ngủ trưa hoặc nghỉ ngơi trên xe trong các chuyến công tác.

Sự lan tỏa của xu hướng này càng được gia tăng do ảnh hưởng của mạng xã hội. Các hashtag về việc cắm trại bằng ô tô trên Douyin đã thu hút được hơn 9,2 tỷ lượt xem. Các video hướng dẫn biến SUV thành phòng ngủ, giới thiệu phụ kiện, hay chia sẻ địa điểm nghỉ qua đêm đang ngày càng phổ biến và tạo ra một cộng đồng lớn.

Tuy nhiên, mặt trái của xu hướng này cũng bắt đầu phát sinh. Một số địa phương ghi nhận tình trạng người cắm trại chiếm dụng bãi đỗ xe công cộng và nấu ăn tại các công viên. Các thành phố lớn như Thâm Quyến, Tam Á, Bắc Hải hay Thụy Lệ đã thắt chặt quy định về việc đỗ xe qua đêm, yêu cầu du khách sử dụng các khu cắm trại được cấp phép.

Dẫu vậy, điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở việc người dân Trung Quốc tiết kiệm được bao nhiêu chi phí khách sạn, mà còn ở việc ngành xe điện đang mở rộng vai trò của chiếc ô tô.

Trong nhiều năm qua, các hãng xe đã cạnh tranh nhau thông qua công suất động cơ, quãng đường di chuyển hay khả năng tự lái. Bây giờ, với hạ tầng sạc phát triển và công nghệ pin ngày càng cải tiến, câu hỏi đang chuyển sang: chiếc xe có thể trở thành một phần của cuộc sống hàng ngày như thế nào?

Nếu smartphone được xem như “chiếc máy tính bỏ túi”, thì tại Trung Quốc, SUV điện đang dần trở thành “căn hộ di động”. Đây có thể là một trong những xu hướng phát triển quan trọng nhất của ngành công nghiệp ô tô trong thập kỷ tới, khi giá trị của chiếc xe không chỉ nằm ở việc di chuyển mà còn trong việc tạo ra trải nghiệm sống phong phú.

*Nguồn: Chinadaily, IEA, CNEVPost *